محمد جواد مغنية
21
التفسير الكاشف ( تفسير كاشف ) ( فارسى )
به شب مبارك برمىگردد . « حكيم » : استوار . مفسران دربارهء معناى امر حكيم اختلاف كردهاند . بيشتر مفسران گفتهاند كه خداوند روزىها و اجلها را در اين شب در ميان بندگانش تقسيم مىكند و نيز بسيارى از گناهان كسانى را كه مىخواهد مىبخشد . گروه ديگر مىگويند : مراد از « امر حكيم » ، آن چيزى است كه در قرآن آمده ؛ يعنى بيان تمامى امور دين ، ليكن خداوند فرموده است : « فيها » و نگفته است : « فيه » ؛ يعنى در قرآن ؛ زيرا اين كتاب در شب قدر نازل شده است . امّا سخن خداوند در سورهء قدر : « تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ » معنايش چنين است : نخستينبارى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله فرشتگان را مشاهده كرد ، در همان شب بود و بيان اين موضوع در آينده ، به خواست خدا ، خواهد آمد . إِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ * رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ . خداوند محمّد صلّى اللّه عليه و إله را بهعنوان رحمت جهانيان فرستاد ، چنانكه در آيهء 107 از سورهء انبياء آمده است : « ما تو را نفرستاديم ، مگر رحمت براى جهانيان » . إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ . او سخنان را مىشنود و از نيتها آگاهى دارد . هرگاه انسان خردمند از روى اخلاص و دقّت نگاه كند ، مخلصانه و قاطعانه شهادت خواهد داد كه خداوند مالك جهان و آنچه در آن است مىباشد . نيز گواهى خواهد داد كه : لا إِلهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَ يُمِيتُ . كسى نيست كه زندگى بخشد مگر او و هرگاه اجل بيايد ، نه چيزى مىتواند آن را دور سازد و نه چيزى مىتواند آن را نزديك كند . رَبُّكُمْ وَ رَبُّ آبائِكُمُ الْأَوَّلِينَ . بنابراين ، چگونه شما بتها را مىپرستيد و جز خدا ، از شيطان اطاعت مىكنيد ؟ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ يَلْعَبُونَ . آنان به رغم وجود گواهان و دليلها ، دربارهء بعثت و نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و إله ترديد مىكنند و از پايان كارشان و آنچه بر سرشان مىآيد غفلت دارند .